Het ontstaan van het ras  

De slimme manier waarop vossen samenwerken met als doel eend op het menu te krijgen is door de jaren heen veel geobserveerd. Terwijl de ene vos zich in de buurt van de waterkant verstopt, rent de andere al springend en huppelend langs het water op en neer, waarbij hij steeds met zijn prachtige pluimstaart wild kwispelt. Al snel wordt een groep eenden nieuwsgierig en komt dichterbij om eens te kijken waar al die drukte goed voor is. Het spelletje eindigt als de eenden ver genoeg genaderd zijn om door de verdekt opgestelde metgezel te kunnen worden besprongen. Indianen bootsten deze slimme truck na door een vossenvacht snel aan een touw langs het water heen en weer te trekken, en hadden daarmee wisselend succes. Later is aan honden geleerd de eenden naar de jager te brengen op dezelfde wijze als de vos dat deed. Dat hele spel is "Tolling" genoemd, naar het engelse "Tollen" hetgeen zoiets betekent als lokken of dichterbij brengen.

Al lang geleden werden in Europa dit soort lok-honden gebruikt om eenden in een net te lokken. Iets meer dan honderd jaar geleden, in het district "Little River" in "Yarmouth County" in het zuidwesten van Nova Scotia, gebruikte de jagers ook lokhonden die net zoals de "MicMac Indian Dog" waterwild naar de kant lokte precies zoals de vos dat deed. Deze honden waren het resultaat van kruisingen met de verschillende retrievers, waaronder waarschijnlijk de Golden retriever, Chesapeake Bay retriever, Labrador retriever alsook de Flatcoated retriever met misschien ook nog wel de Cocker Spaniël, de Ierse Setter en verschillende soorten kleine herdershonden. Er wordt echter ook wel een verhaal verteld waarin het Nederlandse Kooikerhondje een belangrijke schakel vormt bij het ontstaan van de Toller. Zo bestaan wat betreft de exacte afkomst verschillende verhalen en wellicht zal nooit met zekerheid gezegd kunnen worden hoe het precies gegaan is. Hoewel de unieke wijze van jagen van deze honden dus al meer dan honderd jaar bestaat is van een officiële registratie en schriftelijke rasstandaard pas sprake in 1945. Oorspronkelijk werd het ras "Little River Duck Dog" of "Yarmouth Toller" genoemd, maar toen de Canadese Kennel Club het ras in de eind vijftiger jaren ging registreren veranderde deze naam in de huidige "Nova Scotia Duck ! Tolling Retriever".

Volledige internationale erkenning van de FCI kreeg het ras in 1982. Er is inmiddels een respectabel aantal Nova Scotia Duck Tolling Retrievers in Canada, Amerika en Europa. Vanwege de lange naam van het ras wordt de afkorting "Toller" algemeen gebruikt. Ook in dit boekje zal, omwille van de leesbaarheid, steeds deze afkorting worden gehanteerd.

    Het karakter van de Toller

Tollers zijn als de andere retrievers in die zin dat het echte gezelschapshonden zijn (maar beslist geen allemansvrienden) en gemakkelijk te trainen (mits je goed weet waar je aan begint), maar omdat het energieke honden zijn hebben ze behoefte aan veel beweging. Daarbij moet worden gedacht aan meerdere wandelingen per dag, waarbij tenminste een wandeling van een uur moet zitten, waarin de hond los kan rondrennen en waarbij de Toller geestelijke stimulans krijgt. Op voorwaarde dat in die laatste behoefte wordt voorzien is de Toller een prachtige huishond. De Toller is een slimme hond die snel en graag leert. Steeds meer eigenaren komen tot de conclusie dat de Toller, naast de jacht en apporteren, ook uitermate geschikt is voor andere trainingen, zoals Obedience en Behendigheid. De natuurlijke wil om te apporteren en zijn speelsheid zijn noodzakelijk voor de "tolling" eigenschap. Zoals ook van "voorstaan" bij staande honden kan worden gezegd, geldt dat de "tolling" eigenschap erfelijk bepaald is en niet of nauwelijks kan worden aangeleerd. De honden hebben een intens en natuurlijk plichtbesef. Met jonge honden moet worden getraind, maar het opbouwen van een hechte relatie door de kinderen balletjes te laten weggooien, die de Tollers steeds weer met plezier zullen gaan halen, is ook trainen. De mensen in Nova Scotia spreken ook niet van werken met de hond maar van "playing the dog". Andere eigenaren zeggen dat het apporteer-maniakken zijn.

"Als ooit iemand een balletje weggooit blijft de Toller hem net zolang terugbrengen totdat de arm van deze ongelukkige eraf valt". Er is een verhaal bekend van een Toller die steeds zijn balletje meeneemt naar de top van een heuvel om hem daar te laten vallen. Vervolgens loopt hij er hard achteraan in een poging het balletje te pakken te krijgen voordat het beneden is. Dit spelletje kon zich uren lang herhalen.

Het ras is gevoelig en erg gehecht aan zijn roedel. De Toller is niet altijd zo'n allemansvriend als de Golden Retriever. Ten opzichte van vreemden stelt hij zich soms wat gereserveerd (maar zeker niet agressief) op. Ook in de training onderscheidt de Toller zich door de hoge mate van intelligentie. Een Toller zal niet klakkeloos doen wat zijn baas van hem vraagt, maar zelf nagaan of er niet een eenvoudigere manier is om het door de baas gewenste resultaat te bereiken. Dit maakt dat voor een goede training een geduldige aanpak is vereist.

    Werken met uw Toller   

Zoals reeds eerder gezegd zijn Tollers intelligente honden. Die intelligentie dreigt echter verloren te gaan wanneer u niets met uw hond doet. Voor de hond is het essentieel dat hij zijn natuurlijke aanleg kan ontwikkelen. Daarom is het belangrijk om iets te ondernemen. Bij bijna alle kynologieverenigingen in Nederland is het mogelijk om naast een gewone gehoorzaamheidscursus iets te doen in de zin van behendigheid of fly ball. Omdat de Toller speelsheid als een belangrijke karaktereigenschap heeft zijn dat ideale vormen van hondensport om te ondernemen.

Als u het werkkarakter van uw Toller echt tot zijn recht wilt laten komen is het een uitdaging om een jachttraining te doen. Er zijn diverse trainers die trainingen specifiek voor retrievers geven. Ook via de KNJV is het mogelijk dit soort trainingen te doen. Tijdens jachttrainingen leert uw hond niet om te jagen, maar om te apporteren, te zoeken en sleepsporen uit te werken. Het is voor iedereen een lust voor het oog een hond zelfstandig te zien werken.

Staat een jachttraining u tegen dan zijn er binnen de hondensport ruim voldoende alternatieven om te werken met uw Toller zoals behendigheid (agility), flyball, obedience, GG, dogfrisbee of doggie dancing. Allen geweldige sporten voor u en uw Toller !